Trong cuốn sách Lựa lời mà nói – Giao tiếp bất bạo động (Nonviolent Communication: A Language Of Life), tiến sĩ Marshall Rosenberg đã kể câu chuyện sau về cách mà ông đã chê trách bản thân và sau đó kịp dừng lai để hiểu và thương chính mình.
“Một ngày trước một buổi nói chuyện quan trọng, tôi đã mua một bộ com-lê màu xám nhạt để mặc. Kết thúc buổi nói chuyện ấy, tôi đã bị bao quanh bởi rất nhiều người tham dự, hỏi xin địa chỉ, chữ ký và những thông tin khác của tôi. Do còn có một cuộc hẹn khác, tôi vội vàng nghuệch ngoạc ký và viết lên những mảnh giấy nhỏ được dúi trước mặt tôi. Khi chạy vội ra khỏi cửa, tôi cắm cây viết – chưa đậy nắp – vào túi áo của bộ com-lê mới của mình. Và khi đã ra ngoài, tôi nhận ra một điều kinh khủng: thay vì bộ áo xám nhạt đẹp đẽ, bây giờ tôi đã có một chiếc áo chấm bi!
Hai mươi phút sau đó, tôi đã tự dằn vặt chính mình: “Sao mà mày lại bất cẩn thế này? Mày thật ngu ngốc!”. May mắn là, sau 20 phút, tôi nhận ra điều mà mình đang làm. Tôi dừng lại, và tự hỏi bản thân: “Nhu cầu nào nằm dưới việc mình đang phán xét bản thân là ‘bất cẩn’ và ‘ngu ngốc’?”
Ngay lập tức, tôi đã nhận ra nhu cầu đó chính là việc tôi mong muốn chăm sóc tốt hơn cho bản thân mình: tôi mong muốn dành nhiều sự chú ý của tôi với những nhu cầu của chính mình trong khi tôi cố gắng đáp ứng nhu cầu của những người khác. Ngay khi tôi chạm đến được phần ấy và kết nối với sự mong mỏi được để ý và chăm sóc những nhu cầu của chính mình, cảm xúc của tôi có sự thay đối: có một sự nhẹ nhõm trong cơ thể, và sự tức giận và tội lỗi cũng dần tan biến.
Sau đó, tôi chuyển sự chú ý sang nhu cầu mà tôi cố gắng đáp ứng khi tôi vội vàng cắm cây bút chưa cài nắp vào túi áo của mình. Tôi nhận ra rằng mình làm thế bởi vì tôi xem trọng và quan tâm đến nhu cầu của người khác: tôi vội vàng cắm cây bút để kịp thời gian đến đúng giờ cho cuộc hẹn tiếp theo. Và dĩ nhiên, khi dành sự quan tâm tốt đẹp cho nhu cầu của người khác, tôi đã không dành thời gian để làm việc tương tự cho bản thân mình. Lúc này, thay vì sự tự chỉ trích như ban đầu, tôi cảm thấy một sự thấu cảm cho bản thân dâng đầy trong cơ thể mình”